|
TÜKETİCİLERİ KORUMA YASASI! |
|
K.K.T.C. TÜKETİCİLER DERNEĞİ’NİN |
|
 |
|
 |
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet
Meclisi’nin 3 Haziran 2003 tarihli birleşiminde kabul olunan
“Tüketicileri Koruma Yasası” Anayasanın 94’üncü maddesinin
(1)’inci fıkrası gereğince, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayınlanmak suretiyle
ilan olunur
40/2003
TÜKETİCİLERİ
KORUMA YASASI
İÇ DÜZENİ
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Kurallar
|
Madde
2 . |
Tefsir |
|
Madde
3 . |
Amaç |
|
Madde
4 . |
Kapsam |
|
|
|
İKİNCİ KISIM
Tüketici
Konseyi ve Mal ve Hizmetler Hakem Heyeti ile İlgili Kuralla
|
Madde
5 . |
Tüketici Konseyinin Oluşumu |
|
Madde
6 . |
Mal ve
Hizmetler Hakem Heyetinin Oluşumu ve Üyelik |
|
Madde
7 . |
Mal ve
Hizmetler Hakem Heyetine Yapılacak Başvurular |
|
Madde
8 . |
Mal ve
Hizmetler Hakem Heyetinin Toplantıları ve Çalışma Şekli |
|
Madde
9 . |
Mal ve
Hizmetler Hakem Heyetinin Uyuşmazlıklarla ilgili Yetkileri |
|
Madde
10 . |
Mal ve
Hizmetler Hakem Heyetinin Kararları |
|
|
|
|
Madde
11 . |
Kusurlu
Mallar |
|
Madde
12 . |
Kusurlu
Hizmetler |
|
Madde
13 . |
Taksitli Satışlar |
|
Madde
14 . |
Kampanyalı Satışlar |
|
Madde
15 . |
Kapıdan
Satışlar |
|
Madde
16 . |
Mesafeli Sözleşmeler |
|
Madde
17 . |
Kredi
Kartları |
|
|
|
|
Madde
18 . |
Süreli
Yayınlar |
|
Madde
19 . |
Etiket |
|
Madde
20 . |
Garanti
Belgesi |
|
Madde
21 . |
Tanıtım
ve Kullanım Kılavuzu |
|
Madde
22 . |
Servis
Hizmetleri |
|
Madde
23 . |
Ticari
Reklamlar ve İlanlar |
|
Madde
24 . |
Zararlı
ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler |
|
Madde
25 . |
Standart ve Kalite Denetimi |
|
|
|
|
Madde
26 . |
Denetim |
|
Madde
27 . |
Laboratuvar Kuralları |
|
Madde
28 . |
Ödenek |
|
|
|
|
Madde
29 . |
Üretimin, Satışın Durdurulması ve Malın Toplatılması |
|
Madde
30 . |
Suçların Davasız Halli ile İlgili Kurallar |
|
Madde
31 . |
Ceza
Kuralları |
|
|
|
|
Madde
32 . |
Tüzük
Yapma Yetkisi |
|
Madde
33 . |
Yürütme
Yetkisi |
|
Madde
34 . |
Yürürlüğe Giriş
|
TÜKETİCİLERİ
KORUMA YASASI
|
|
Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
|
|
|
Kısa İsim |
1. Bu Yasa, Tüketicileri
Koruma Yasası olarak isimlendirilir.
|
|
|
|
BİRİNCİ KISIM
Genel
Kurallar
|
|
|
Tefsir |
2. Bu Yasada metin başka
türlü gerektirmedikçe; |
|
|
|
“Asgari Ücret”, Ticari
işlemin gerçekleştiği veya suçun işlendiği tarihte
yürürlükte olan aylık asgari ücreti anlatır.
“Bakan”, Ticaret işleri ile
görevli Bakanı anlatır.
“Bakanlık”, Ticaret işleri
ile görevli Bakanlığı anlatır.
“Finans Kuruluşu”, Kredi
vermeye yetkili olan bankaları, finans kuruluşlarını ve
ödünç para veren finansman şirketleri anlatır.
“Haksız Koşul”, satıcının
tek taraflı olarak, tüketici ile müzakere etmeden
sözleşmeye koyduğu, sözleşmeden doğan hak ve
sorumluluklarda tüketici aleyhine önemli bir dengesizliğe
sebep olan sözleşme koşullarını anlatır.
“Hizmet”, Bir ücret veya
menfaat karşılığında, mal sağlama dışında yapılan bedensel
ve düşünsel faaliyetleri anlatır ve sigortacılık
alanındaki faaliyetleri de kapsar.
Ancak bir
müstahdemin işverene yaptığı hizmeti kapsamaz.
“İmalatçı-Üretici”, Kamu
tüzel kişileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş
olan mal ve hizmetleri, bu mal ve hizmetlerin
hammaddelerini veya ara mallarını üretenleri anlatır.
“İthalatçı”, Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal
veya hizmetleri, bu mal ve hizmetlerin ham maddelerini
veya ara mallarını yurt dışından getirerek satışa sunan
gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
“Mal”, Alış-verişe konu
olan her türlü taşınır eşyayı anlatır.
“Sanayi Malı”, Bir yıldan
fazla ömrü olan elektrik-elektronik ve mekanik aygıtlar
ile motorlu araçları anlatır.
“Satıcı”, Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak üzere ticari ve mesleki
faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal veya hizmet sunan,
satan veya sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
“Standart”, Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyetinde üretilen veya imal edilen mal ve
hizmet için yürürlükteki yasalar gereği uygulanan
standardı; Türkiye Cumhuriyetinden ithal edilen mal ve
hizmetler için Türkiye Cumhuriyeti Standartlar
Enstitüsünce saptanan standardı; diğer ülkelerden ithal
edilen mal için uluslararası mevzuata uygun standardı
anlatır.
“Ticari İşlem”, Mal ve
hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı arasında yapılan
her türlü alım-satım işlemlerini anlatır.
“Tüketici”, Bir mal veya
hizmeti ticari veya mesleki amaçlar dışında özel
amaçlarla satın alarak nihai olarak kullanan veya tüketen
gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
“Tüketici Örgütü”,
Münhasıran tüketicinin haklarını korumak amacıyla kurulmuş
olan, hiçbir ticari faaliyette bulunmayan ve hiçbir ticari
kuruluşla bağı bulunmayan birlik, dernek veya vakfı
anlatır.
Bir birlik veya
derneğin bu Yasa amaçları bakımından tüketici örgütü
sayılabilmesi ve bu Yasanın 5’inci maddesi ile
oluşturulan Tüketici Konseyi ile 6’ncı maddesi ile
oluşturulan Mal ve Hizmetler Hakem Heyetinde görev
alabilmesi için her yıl Kaymakamlıkça yenilenen kayıt
belgesi ile kuruluş amacına uygun faaliyet gösterdiğini ve
kuruluş tüzüğünde öngörülen gerekleri yerine getirdiğini
gösteren Kaymakamlıkça düzenlenmiş belgeyi ibraz etmesi
gerekir. Birlik veya derneğin tüzel kişilik olarak
kendisinin veya bünyesindeki herhangi bir organın,
herhangi bir ticari şirket kurması veya şirkete ortak
olması halinde böyle bir birlik veya dernek Tüketici
Konseyinde ve Mal ve Hizmetler Hakem Heyetinde görev
alamaz.
|
|
|
Amaç |
3. Bu Yasanın amacı,
ekonominin gereklerine uygun olarak tüketicinin sağlık ve
güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı,
eğitici, zararları tazmin edici önlemler almak,
tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini
özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında
örgütlenmelerini teşvik etmeye ilişkin hususları
düzenlemektir.
|
|
|
Kapsam |
4. Bu Yasa, mal ve hizmet
piyasalarında tüketici ile satıcı arasındaki ticari bir
işlem neticesinde, tüketici aleyhine gelişebilecek
olumsuzlukların giderilmesi amacıyla, geniş katılıma
dayalı bir Tüketici Konseyi ile Mal ve Hizmetler Hakem
Heyetinin oluşumuna ve tüketici bilincinin gelişimi,
tüketicinin korunması ve tüketici sorunlarının
giderilmesine ilişkin kuralları kapsar. |
|
|
|
|
|
|
İKİNCİ KISIM
Tüketici Konseyi ve Mal ve
Hizmetler Hakem Heyeti ile İlgili Kurallar
|
|
|
Tüketici Konseyinin Oluşumu |
5. (1) |
Tüketicinin karşılaşması
muhtemel sorunlarının giderilmesine, gereksinimlerinin
karşılanmasına, sağlık, güvenlik ve ekonomik çıkarlarının
korunmasına ilişkin araştırmalar yapmak, diğer gelişmiş
ülkelerde tüketici leyhine gelişen politikaları takip
etmek, ülkemizde alınabilecek önlemlere ilişkin öneriler
hazırlayıp Bakanlığa sunmak ve tüketici bilincinin
geliştirilmesi için eğitim programlarına bu konuda yer
verilmesi ve eğitici etkinliklerin düzenlenmesi yönünde
girişimlerde bulunmak gibi görevleri yürütmek üzere bir
Tüketici Konseyi oluşturulur.
|
|
|
|
(2) |
Tüketici Konseyi aşağıdaki
üyelerden oluşur: |
|
|
|
|
(A) |
Ekonomi işleriyle görevli
Bakanlık temsilcisi; (Başkan) (1 üye) |
|
|
|
|
(B) |
Başbakanlık ve diğer tüm
bakanlıkların birer temsilcisi; (Toplam 11 üye)
|
|
|
|
|
(C) |
Devlet Planlama Örgütü
temsilcisi; (1 üye) |
|
|
|
|
(Ç) |
Kuzey Kıbrıs Türk
Cımhuriyetinde faaliyet gösteren üniversitelerin birer
temsilcisi; |
|
|
|
|
(D) |
Kıbrıs Türk Mühendis ve
Mimar Odaları Birliği temsilcisi; (1 üye) |
|
|
|
|
(E) |
Kıbrıs Türk Eczacılar
Birliği temsilcisi ; (1 üye) |
|
|
|
|
(F) |
Kıbrıs Türk Tabipler
Birliği temsilcisi ; (1 üye) |
|
|
|
|
(G) |
Kıbrıs Türk Esnaf ve
Zanaatkarlar Odası temsilcisi; (1 üye) |
|
|
|
|
(Ğ) |
Kıbrıs Türk Ticaret Odası
temsilcisi ; (1 üye) |
|
|
|
|
(H) |
Kıbrıs Türk Sanayi Odası
temsilcisi ; (1 üye) |
|
|
|
|
(I) |
Kıbrıs Türk Bankalar
Birliği temsilcisi ; (1 üye) |
|
|
|
|
(İ) |
Kıbrıs Türk Seyahat
Acenteleri Birliği temsilcisi; (1 üye) |
|
|
|
|
(J) |
Kıbrıs Türk Otelciler
Birliği temsilcisi ; (1 üye) |
|
|
|
|
(K) |
Kıbrıs Türk Barolar Birliği
temsilcisi; (1 üye) |
|
|
|
|
(L) |
Kıbrıs Türk Belediyeler
Birliği temsilcici ;(1 üye) |
|
|
|
|
(M) |
Kıbrıs Türk İşadamları
Derneği temsilcisi;(1 üye) |
|
|
|
|
(N) |
Kıbrıs Türk Sigorta ve
Reasurans Şirketleri Birliği temsilcisi; (1 üye) ve |
|
|
|
|
(O) |
Tüketici örgütlerinden birer
temsilci. |
|
|
|
|
Ancak Tüketici Örgütü
sayısının üçten fazla olması halinde kendi aralarında
belirleyecekleri toplam üç temsilci. |
|
|
|
(3) |
(A) |
Tüketici Konseyi olağan
olarak her yıl Mart ayında Konsey Başkanının çağrısı ile
toplanır. Çağrı üyelere on gün önce bildirilir. |
|
|
|
|
|
Konsey ayrıca,
üyelerin en az 1/3’nin istemi ile olağanüstü de
toplanabilir. |
|
|
|
|
(B) |
Konseyin Merkezi
Lefkoşa’dadır. |
|
|
|
|
(C) |
Konseyin sekreterya
hizmetleri, Bakanlığın kendi bünyesindeki mevkiine uygun
görevlendireceği personel eliyle yürütülür. |
|
|
|
(4) |
Tüketici Konseyinin
çalışmalarına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlıkça
hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle
düzenlenir. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Mal ve
Hizmetler Hakem |
6. |
(1) |
Tüketiciler ve satıcılar
arasında, ticari işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkları
çözümlemek amacıyla bir “Mal ve Hizmetler Hakem Heyeti”
kurulur. |
|
|
Heyetinin Oluşumu ve |
|
(2) |
Mal ve Hizmetler Hakem
Heyeti aşağıdaki yedi kişiden oluşur: |
|
|
Üyelik |
|
|
(A) |
Bakanlık temsilcisi;
(Başkan) |
|
|
|
|
|
(B) |
Kıbrıs Türk Belediyeler
Birliği temsilcisi; (1 üye) |
|
|
|
|
|
(C) |
Kıbrıs Türk Barolar Birliği
temsilcisi; (1 üye) |
|
|
|
|
|
(Ç) |
Tüketici Konseyinin kendi
aralarından seçip görevlendireceği temsilci; (2 üye) |
|
|
|
|
|
(D) |
Tüketici örgütlerinin kendi
aralarından seçip görevlendireceği temsilci; (2 üye) |
|
|
|
|
(3) |
Hakem Heyeti üyelerinin,
aşağıdaki koşulları taşımaları gerekir: |
|
|
|
|
|
(A) |
Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti vatandaşı olmak; |
|
|
|
|
|
(B) |
Onsekiz yaşından küçük
olmamak; |
|
|
|
|
|
(C) |
Yüz kızartıcı bir suçtan
mahkum olmamış olmak;ve |
|
|
|
|
|
(Ç) |
En az lise mezunu olmak. |
|
|
|
|
(4) |
(A) |
Hakem Heyeti üyelerinin
aşağıdaki hallerde üyelikleri sona erer: |
|
|
|
|
|
(a) |
Üyenin üyelik için gerekli
koşularını yitirmesi halinde; |
|
|
|
|
|
(b) |
Üyenin istifa etmesi
halinde; |
|
|
|
|
|
(c) |
Üyenin üst üste üç
toplantıya özürsüz veya izinsiz katılmaması halinde. |
|
|
|
|
|
(B) |
Boşalan yerler bu madde
kuralları çerçevesinde yeni üye görevlendirilmek suretiyle
doldurulur. |
|
|
|
|
(5) |
Hakem Heyeti üyelerine
Bakanlar Kurulunun belirlediği kıstaslar uyarınca hakkı
huzur tahsisatı ödenir. |
|
|
|
|
(6) |
Başkan ve üyelerin görev
süresi iki yıldır. Görev süresi sona eren üyenin yerine
başkası görevlendirilinceye kadar görev süresi devam eder.
Görev süresi sona eren Başkan ve üyeler arka arkaya en
fazla üç dönem yeniden görevlendirilebilirler. |
|
|
|
|
(7) |
Mal ve Hizmetler Hakem
Heyetine sunulan dilekçe ve diğer ilgili evraklara ilişkin
dosyaları hazırlamak ve uyuşmazlığa ilişkin raporu sunmak,
aynı uyuşmazlık konusunda başka başvurunun olması halinde
dosyaları birleştirmek, toplantı ve karar tutanağını
tutmak ve gerektiğinde Hakem Heyeti üyelerine konuyla
ilgili bilgi vermek üzere Bakanlıkça kendi personeli
arasından bir raportör görevlendirilir. Raportörün oy
hakkı yoktur. |
|
|
|
|
(8) |
Mal ve Hizmetler Hakem
Heyetinin kurulması, çalışma yöntemi ve kararların
icrasına ilişkin konular Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar
Kurulunca onaylanacak bir tüzükle düzenlenir.
|
|
|
Mal ve
Hizmetler Hakem Heyetine
Yapılacak Başvurular
|
7. |
(1) |
Mal ve Hizmetler Hakem
Heyetine yapılan başvurular, uyuşmazlığa taraf olanların
bizzat veya avukatı aracılığıyla, raportöre vereceği
yazılı bir dilekçe ile başlatılır. Başvurular, doğrudan
Hakem Heyetine yapılabileceği gibi tüketicinin mal veya
hizmeti satın aldığı yerdeki Kaymakamlıklara da
yapılabilir. Kaymakamlıklara yapılan başvurular derhal
Hakem Heyetine iletilir. Kapıdan satışlarla ilgili
uyuşmazlıklarda başvurular, tüketicinin bulunduğu yerdeki
kaymakamlığa yapılır. Yapılan başvurular Raportörce
kaydedilir ve başvuru sahibine alındı belgesi gönderilir. |
|
|
|
|
(2) |
Hakem Heyetine yapılan
başvurularda, özetle uyuşmazlığın konusu, tüketici ve
satıcı veya sağlayıcının tam adı, adresi, varsa telefon
numaraları ile delil oluşturan ilgili belgelerin birer
fotokopisi yer alır. Adresi ve imzası bulunmayan
dilekçeler dikkate alınmaz. |
|
|
|
|
(3) |
Hakem Heyetine intikal eden
uyuşmazlık konusunda yasa ile oluşturulmuş herhangi bir
şikayet makamının olması halinde konu Hakem Heyetince
görüşülmez ve başvuru sahibi, ilgili makama başvurulması
yönünde bilgilendirilir. |
|
|
|
|
(4) |
Hakem Heyetine yapılan
başvurular, başvuru tarih ve sırasına göre, en geç
kırkbeş gün içerisinde sonuçlandırılır. |
|
|
|
|
(5) |
Başvurunun alınmasından
sonra en geç iki gün içerisinde, raportör tarafından
yazılan bir yazı ile başvuru dilekçesi ve diğer ilgili
belgelerin fotokopisi, başvuruya konu teşkil eden satıcı
veya sağlayıcıya iadeli-taahhütlü posta yoluyla iletilir.
Aynı yazıda, yazının alındığı tarihten itibaren en geç bir
hafta içerisinde, ilgilinin konu hakkındaki görüşünün ve
dayandığı belgelerin birer nüshasının Hakem Heyetine
iletilmesi istenir. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Mal ve
Hizmetler Hakem Heyetinin |
8. |
(1) |
Hakem Heyeti, üye tam
sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve toplantıya
katılanların basit çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşit
olması halinde Başkanın ayırt edici oyu vardır. |
|
|
Toplantıları ve Çalışma
Şekli |
|
(2) |
Aşağıdaki durumlarda, Hakem
Heyeti üyeleri, taraflardan birinin talebi halinde veya
başkanın kararı üzerine o uyuşmazlık konusunun görüşüldüğü
toplantıya katılamazlar: |
|
|
|
|
|
(A) |
Kendisinin taraf olduğu veya
doğrudan doğruya ilgili olduğu uyuşmazlıkta; |
|
|
|
|
|
(B) |
Arada evlilik bağı kalkmış
olsa dahi eşinin veya üçüncü dereceye kadar akrabalığının
bulunduğu herhangi bir kişinin taraf olduğu bir
uyuşmazlıkta; |
|
|
|
|
|
(C) |
Taraflardan birinin vekili,
velisi veya vasisi olarak hareket etmiş olduğu bir
uyuşmazlıkta; |
|
|
|
|
|
(Ç) |
Yönetiminde bulunduğu
herhangi bir şirket, dernek, vakıf v.b tüzel kişilerin
taraf olduğu bir uyuşmazlıkta. |
|
|
|
|
(3) |
Hakem Heyetinin başvuruları
değerlendirmesi, raportör tarafından hazırlanan ön
inceleme raporu ve ilgili belgelerin yer aldığı dosya
üzerinden yapılır. Hakem Heyeti başvuruyu değerlendirirken
herhalükarda tarafları, dinlemek üzere belirli bir günde
toplantıya çağırır. Taraflar çağrıya bizzat kendileri veya
temsilci vasıtasıyla katılabilirler. Konu ile ilgili
tasarruf ve kontrollerindeki herhangi bir defter,
sözleşme, belge, hesap, yazı ve kağıtları delil olarak
heyete ibraz edebilirler. |
|
|
|
|
(4) |
Tarafların yurt dışında olma
veya hastalık hali gibi mazaretinin bulunması durumunda
çağrı, tarafların mazareti de dikkate alınarak yenilenir.
Çağrıya yine icabet edilmemesi halinde Hakem Heyeti
başvuruyu sonuçlandırabilir. Çözümü bilirkişi incelemesini
gerektiren uyuşmazlık konularında, Hakem Heyetince bir
kişiden fazla olmamak üzere bilirkişi görüşüne
başvurabilirler. |
|
|
|
|
(5) |
Hakem Heyeti, uyuşmazlık
konusuna ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan
veya ilgili kurum ve kuruluşlardan isteyebilir.
|
|
|
Mal ve
Hizmetler Hakem Heyetinin Uyuşmazlıklar-la İlgili
Yetkileri
9/1976
3/1978
10/1978
6/1980
23/1980
19/1981
18/1982
34/1982
56/1982
21/1983 |
9. |
(1) |
Başvuru tarihinde değeri
asgari ücretin dört katı tutarı altında bulunan
uyuşmazlıklarda, Hakem Heyetinin vereceği kararlar
tarafları bağlar. Taraflar, bu kararlara karşı onbeş gün
içinde Mahkemeler Yasası uyarınca yetkili kılınan
mahkemeye müracaat edebilirler. Süresi içinde müracaat
edilmeyen kararlar kesinleşir. Kesinleşen kararlar mahkeme
kararı hükmündedirler ve aynen mahkeme kararı gibi icra
edilebilirler. Tarafların yargıya gitme yolu açıktır. |
|
|
7/1984
20/1984
4/1985
7/1886
24/1986
2/1988
5/1988
15/1988
67/1991 |
|
|
|
|
|
8/1995
15/1995
38/1995
6/1997
42/2000
2/2002 |
|
|
|
|
|
|
|
(2) |
Başvuru tarihinde değeri
asgari ücretin dört katını aşan uyuşmazlıklarda verilen
kararlar istişari niteliktedir. Ancak bütün ilgili
tarafların Hakem Heyetinin yetkisini açık olarak
tanıdıklarını, karardan önce herhangi bir aşamada, Heyete
yazılı olarak beyan etmeleri halinde, kararlara ilişkin
olarak yukarıda (1)’inci fıkrada belirtilen kurallar
uygulanır. |
|
|
|
|
(3) |
Mal ve hizmet sağlayan
gerçek veya tüzel kişi veya kuruluş ile tüketicinin,
yukarıda (1)’inci fıkrada belirtilen miktarlar için, mal
veya hizmetlerin sağlandığı andan itibaren Hakem Heyetinin
yetkisini kabul ettiği varsayılır. Yetki konusunda
taraflardan birinin yapacağı herhangi bir itiraz ancak,
işlemin bir ticari işlem olup olmadığı, ilgililerin bu
işleme tüketici veya satıcı veya sağlayıcı olarak taraf
olup olmadıkları ve başvuru sırasında mal veya hizmetin
değerinin asgari ücretin dört katından fazla olup
olmadığıyla sınırlıdır. |
|
|
|
|
(4) |
Bu Yasanın 7’nci maddesi
altında yapılan ve konusu bir asgari ücret tutarından
yüksek olan her başvuru için başvuran taraftan asgari
ücretin 1/25’i tutarında harç tahsil edilir. Hakem
Heyetince başvuran tarafın haklı bulunması halinde tahsil
edilen harç, başvuru sahibine aynen iade edilir. Hakem
Heyeti, konuyu görüşmesi neticesinde, uyuşmazlığın
niteliğine göre, masrafların kimin tarafından ödeneceğine
ilişkin karar verebilir.
Ancak herhalükarda
belirlenecek masraf miktarı dört asgari ücret miktarını
aşamaz. |
|
|
|
|
(5) |
Yargıya havale edilen,
yargıda görüşülen veya yargı tarafından görüşülüp karara
bağlanmış uyuşmazlıklar Hakem Heyeti tarafından
görüşülemez. |
|
|
|
|
(6) |
Bu Yasanın 31’inci
maddesinde cezai yaptırıma bağlanmış konulara ilişkin
uyuşmazlıklar Hakem Heyetinin görev ve yetkisi dışındadır.
|
|
|
Mal ve
Hizmetler Hakem |
10. |
(1) |
Hakem Heyeti kararlarını bu
Yasa ile diğer ilgili mevzuat kurallarına ve doğal adalet
ve nıfset ilkelerine dayandırarak verir. |
|
|
Heyetinin
Kararları |
|
(2) |
Karar, heyet başkanı veya
onun görevlendireceği bir üye tarafından yazılır ve
toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır. Karara
muhalif kalan üyeler ayrı ayrı veya birlikte karşı oy
yazısı yazabilir. |
|
|
|
|
(3) |
Verilen karar ile taraflara
yüklenen görevler ve tanınan haklar şüphe ve tereddüde yol
açmayacak şekilde açık yazılmalıdır. |
|
|
|
|
(4) |
Kararlar aşağıdaki hususları
ihtiva eder: |
|
|
|
|
|
(A) |
Toplantıya katılan üyelerin
adları ve soyadları; |
|
|
|
|
|
(B) |
Tarafların ad ve ünvanları
ile ikametgahları; |
|
|
|
|
|
(C) |
Tarafların iddialarının
özeti; |
|
|
|
|
|
(Ç) |
Bulguların özeti; |
|
|
|
(D) |
İleri sürülen bütün
delillerin ve savunmaların değerlendirilmesi; |
|
|
|
(E) |
Gerekçe ve kararın hukuki
dayanağı; |
|
|
|
(F) |
Sonuç; |
|
|
|
(G) |
Varsa karşı oy yazıları. |
|
|
|
|
(5) |
Kararların aslı Hakem
Heyetnin arşivinde saklanır. Kararların birer sureti imza
karşılığında taraflara verilir ve birer sureti de Yüksek
Mahkeme Mukayyitliğine ve Bakanlığa gönderilir.
|
|
|
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kusurlu Mallar ve Hizmetler
ile Taksitli, Kampanyalı Ve Kapıdan Satışlarla
İlgili Kurallar
|
|
|
Kusurlu
Mallar |
11. |
(1) |
Ambalajında, etiketinde,
tanıtım ve kullanım kılavuzunda veya reklam ve ilanlarında
yer alan, satıcı tarafından bildirilen veya standardında
tesbit edilen niteliğe aykırı olan, kullanım amacı
bakımından değerini azaltan veya ortadan kaldıran veya
maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mal veya
hizmetler, kusurlu mal olarak kabul edilir. |
|
|
|
|
(2) |
Satın alınan malın kusurlu
olduğunun anlaşılması halinde tüketici, malın alındığı
tarihten başlayarak otuz gün içerisinde kusurlu malı
satıcıya bildirmesi halinde tüketici sözleşmeden
dönme, ödediği miktarın |
|
|
|
|
|
mahkemelerce uygulanan yasal
faiz oranındaki faizi ile birlikte iade edilmesini, malın
kusursuz olanı ile değiştirilmesini kusur oranında bedel
indirimini veya mümkünse malın ücretsiz onarımını isteme
hakkına sahip olur. Satıcı tüketicinin serbest tercihine
bağlı olarak sözkonusu talebini yerine getirmekle
yükümlüdür. |
|
|
|
|
(3) |
Tüketici, kusurlu maldan
dolayı herhangi bir zarara uğramışsa, yukarıdaki (2)’nci
fıkrada öngörülen haklarına ilaveten tazminat isteme
hakkına sahiptir. |
|
|
|
|
(4) |
Satıcı, bayi, acenta,
imalatçı-üretiçi ve ithalatçı kusurlu maldan ve/veya
kusurlu malın neden olduğu her türlü zarardan dolayı
tüketiciye karşı münferiden ve müteselsilen
sorumludurlar. Satılan malın kusurlu olduğunun
bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. |
|
|
|
|
(5) |
Satılan mala ilişkin kusur,
satıcı tarafından bilinçli olarak gizlenmişse satıcı otuz
gün içerisinde kendisine kusur bildiriminde
bulunulmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.
Satıcı daha uzun bir süre için garanti vermemiş ise,
kusurlu maldan ve kusurlu malın neden olduğu her türlü
zarardan dolayı yapılacak talepler, kusur daha sonra
ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi
tarihinden itibaren iki yıllık zaman aşımına bağlıdır.
Ancak, satıcı
satılan malın kusurunu, tüketiciden kasıtlı olarak veya
ağır kusur ile gizlemişse yukarıdaki iki yıllık zaman
aşımı süresinden yararlanamaz. |
|
|
|
|
(6) |
Kusurlu olduğu bilinerek
satın alınan mallar için tüketici bu maddedeki haklardan
yararlanamaz. |
|
|
|
|
(7) |
Satışa sunulacak
kullanılmış, tamir edilmiş veya kusurlu mal üzerine veya
ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından tüketicinin
kolaylıkla okuyabileceği şekilde “Kusurludur” ibaresini
içeren türkçe bir etiket konulması zorunludur. |
|
|
|
|
|
Ancak kusurlu mal
satılan yerler ile satış yerinin bir katı veya reyonu gibi
bir bölümü sürekli olarak kusurlu mal satışına tüketicinin
bilebileceği şekilde tahsis edilmiş yerlerde “Kusurludur”
etiketinin konulma zorunluluğu yoktur. Malın kusurlu
olduğu, tüketiciye verilen fatura, fiş veya satış belgesi
üzerinde de gösterilir.
|
|
|
Kusurlu
Hizmetler |
12. |
(1) |
Sağlayıcı tarafından
bildirilen veya standardında belirtilen niteliğe aykırı
olan, yararlanma amacı bakımından değerini azaltan veya
ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler
içeren hizmetler, kusurlu hizmet olarak kabul edilir. |
|
|
|
|
(2) |
Sağlanan hizmetin kusurlu
olduğunun anlaşılması halinde tüketici, otuz gün
içerisinde bu kusuru sağlayıcıya bildirmesi halinde
sözleşmeyi sona erdirme, hizmetin yeniden
görülmesi veya kusur |
|
|
|
|
|
oranında bedel indirimi
yapılması haklarına sahip olur. Sağlayıcı, tüketicinin
serbest tercihine bağlı olarak talebini yerine getirmekle
yükümlüdür. |
|
|
|
|
(3) |
Tüketici, kusurlu hizmet
nedeniyle herhangi bir zarara uğramışsa, yukarıdaki
(2)’nci fıkradaki hakları yerine veya bunlar ile birlikte
tazminat isteme hakkına da sahiptir. |
|
|
|
|
(4) |
Kusurlu olduğu bilinerek
sağlanan hizmetlerde tüketici yukarıdaki haklardan
yararlanamaz. |
|
|
|
|
(5) |
Sağlanan hizmete ilişkin
kusur, sağlayıcı tarafından bilinçli olarak gizlenmişse
sağlayıcı süresi içerisinde kendisine kusur bildiriminde
bulunulmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.
Sağlayıcı daha uzun bir süre için garanti vermemiş ise,
kusurlu hizmetten ve kusurlu hizmetin neden olduğu her
türlü zarardan dolayı yapılacak talepler, kusur daha sonra
ortaya çıkmış olsa bile hizmetin ifasından itibaren iki
yıllık zaman aşımına tabiidir.
Ancak sağlanan
hizmetin kusuru, sağlayıcı tarafından kasıtlı olarak
gizlenmiş ise bu zaman aşımı süresinden yararlanılamaz. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Taksitli Satışlar |
13. |
(1) |
Taksitle satış, mal veya
hizmet sözleşmesinin düzenlendiği anda teslim edilen ve
bedelin uzlaşılacak taksitlerle yapılması öngörülen satım
türüdür. |
|
|
|
|
(2) |
Taksitle satış sözleşmesinin
yazılı yapılması ve satıcı tarafından düzenlenen
sözleşmede aşağıdaki bilgilerin bulunması zorunludur:
|
|
|
|
(A) |
Tüketicinin ve satıcının
veya sağlayıcının isim, ünvan ve açık adresleri, |
|
|
|
(B) |
Malın Türk Lirası veya döviz
olarak vergiler dahil peşin satış fiyatı, |
|
|
|
(C) |
Vadeye göre faiz ile
birlikte ödenecek Türk Lirası veya döviz olarak toplam
satış fiyatı, |
|
|
|
(Ç) |
Faiz miktarı faizin
hesaplandığı yıllık oran ve gecikme faizi oranı, |
|
|
|
(D) |
Peşinat tutarı, |
|
|
|
(E) |
Ödeme planı. |
|
|
|
|
(3) |
Taksitli satışlarda,
tüketicinin borçlandığı toplam miktarı önceden ödemesi
veya bir taksit miktarından az olmamak koşuluyla bir veya
birden fazla taksit ödemesinde bulunması halinde satıcı
ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla
yükümlüdür. |
|
|
|
|
(4) |
Sözleşmeden ayrı olarak
kıymetli evrak niteliğinde senet düzenlenecekse, bu senet,
her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde ve
sadece nama yazılı olarak düzenlenir. |
|
|
|
|
|
Dövizle yapılan
satışlarda taraflar sözleşmelerinde aksine kural
belirlemedikleri takdirde ödemeler; ödenecek senet
taksitinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının
ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinden yapılır. |
|
|
|
|
(5) |
Satıcı, taksitli satıma
ilişkin sözleşmede taksitlerden birinin veya birkaçının
ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasını talep etme
hakkını saklı tutmuşsa, bu hak, ancak satıcının bu Yasadan
ve sözleşmeden doğan bütün edimlerini yerine getirmiş
olması, tüketicinin ifa edilmemiş ediniminin üzerinden en
az dört hafta geçmiş olması durumunda ve ödenmeyen taksit
ödemesi için tüketiciye yazılı ihtar göndermek suretiyle
ödemede bulunması için en az on günlük yeni bir süre
verildiğini, bu sürede ödenmenin yine yapılmaması halinde
kalan tüm borcun ifası yoluna gidileceği uyarısında
bulunulması gerekir.
On günlük ihbar
sonunda ödenmeyen taksitler muaccel olarak ödenir. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Kampanyalı Satışlar |
14. |
(1) |
Kampanyalı satış, gazete,
radyo, televizyon ilanı ve benzeri yollarla halka
duyurularak düzenlenen kampanyalara iştirakçi kabul etmek
suretiyle ve malın veya hizmetin bilahare teslim edilmesi
veya yerine getirilmesi vaadiyle yapılan satışlardır. İlan
edilip taahhütte bulunulan mal ve hizmetin teslimatının
zamanında yapılmaması veya fiyat, nitelik ve miktarda
anlaşmalara aykırı davranılması durumunda satıcı, bayi,
acenta, temsilci, imalatçı-üretici ve ithalatçı münferiden
ve müteselsilen sorumludur. |
|
|
|
|
(2) |
Kampanyalı satışlar
Bakanlığın izni ile yapılabilir. Hangi tür satışların
izne bağlı olacağı, ön ödeme, taksit miktarı, teslim
süresi, üretici firma garantisi, yatırılacak teminat ile
kampanyalı satışlarda uyulması gereken usul ve esaslar
Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir
tüzükle düzenlenir. |
|
|
|
|
(3) |
Kampanyalı satışlarda
satıcı, bu Yasanın 13’üncü maddesinin (2)’nci fıkrasında
belirtilen bilgilere ek olarak “Kampanya bitiş tarihi” ve
“malın teslim tarihi ile şekli”ne ilişkin bilgileri de
yazılı olarak vermekle yükümlüdür. |
|
|
|
|
(4) |
Sözleşmede aksi
kararlaştırılmadıkça, ön ödeme tutarı, malın satış
bedelinin %40’ından fazla olamaz. |
|
|
|
|
(5) |
Kampanyalı satışlarda malın
teslim süresi hiçbir şekilde on iki ayı aşamaz. |
|
|
|
|
(6) |
Tüketicinin ödemeye ilişkin
tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malın teslimi,
ödemenin bitişini takiben en geç bir ay içinde yapılmak
zorundadır. |
|
|
|
|
(7) |
Kampanyalı taksitle
satışlarda bu Yasanın 13’üncü maddesinde öngörülen
kurallar uygulanır.
|
|
|
Kapıdan
Satışlar |
15. |
(1) |
Kapıdan satışlar, işyeri,
fuar, panayır gibi satışı mekanlar dışında yapılan
satımlardır.
Kapıdan satışlarda
satılacak malın satış birim değeri aylık asgari ücretin
onda biri değerinde ise sözkonusu malın kampanyalı
satışı Bakanlığın iznine bağlıdır. |
|
|
|
|
(2) |
Satıcı malın kullanım
kılavuzuna aykırı kullanılma sonucu meydana gelen
değişiklik ve bozulmalarından sorumlu değildir. |
|
|
|
|
(3) |
Taksitle yapılan kapıdan
satışlarda, bu Yasanın 13’üncü maddesi kuralları
uygulanır. |
|
|
|
|
(4) |
Kapıdan satış yapılabilecek
mal ve hizmetler ise kapıdan satışlara ilişkin uygulama,
usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca
onaylanacak bir tüzükle düzenlenir.
|
|
|
Mesafeli Sözleşmeler |
16. |
Mesafeli sözleşmeler,
yazılı, görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diğer
iletişim araçları kullanarak yapılan ve malın veya
hizmetin tüketiciye teslimi anında veya sonradan yapılması
kararlaştırılan sözleşmelerdir. Bu Yasanın 15’inci
maddesinde öngörülen kapıdan satışlara ilişkin kurallar
mesafeli satışlara da uygulanır.
|
|
Kredi
Kartları |
17. |
Mal veya hizmetin kredi
kartı ile satın alındığı durumlarda, mal veya hizmeti
sunan veya satan satıcı tüketiciden komisyon adı altında
ilave ödemede bulunulmasını isteyemez.
|
|
|
|
DÖRDÜNCÜ KISIM
Süreli Yayınlar, Etiket,
Garanti Belgesi, Tanıtım Kılavuzları, Reklamlar ve
Standartlarla İlgili Kurallar
|
|
|
Süreli
Yayınlar |
18. |
(1) |
Süreli yayınlara abone olan
tüketiciler, abone işlemlerini yapan sorumlu kişiye veya
ilgili yayın kurumuna isteklerini yazılı olarak bildirmek
suretiyle aboneliklerine tek taraflı son verebilirler.
Yayıncı, abone ücretinin geri kalan kısmını hiçbir kesinti
yapmaksızın on beş gün içinde iade etmekle yükümlüdür.
|
|
|
|
|
(2) |
Süreli yayın aboneliğine son
vermeye ilişkin yazılı bildirimin sorumlu kişiye veya
ilgili yayın kurumuna ulaştığı tarihten başlayarak günlük
yayınlarda on beş gün, haftalık yayınlarda bir ay, aylık
yayınlarda ise üç ay sonra abonelik işlemi durur. Daha
uzun süreli yayınlarda bu süre bildirimden sonraki ilk
yayını müteakiben başlar.
|
|
|
Etiket
|
19. |
(1) |
Ticaret konusu olan ve
perakende satışa arz edilen malın, ambalajının veya
kabının üzerine, kolaylıkla görülebilir ve okunabilir
şekilde o malla ilgili fiyat, üretim yeri ve ayrıca
özelliklerini içeren etiket konulması, etikette mümkün
olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan listelerin
kolayca okunabilecek uygun yerlere asılması zorunludur. |
|
|
|
|
(2) |
Hizmetlerin tarife ve
fiyatlarını gösteren listeler de yukarıdaki (1)’inci
fıkraya göre düzenlenir ve kolayca görülebilecek bir yere
asılır. |
|
|
|
|
(3) |
Etiket ve tarife
listelerinin şekli ve içeriğine ilişkin kurallar
Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir
tüzükle düzenlenir. |
|
|
|
|
(4) |
Bakanlık ile belediyeler,
satışa arz edilen malların bu madde kuralları yönünde
uygunluğunu denetlemekle yetkilidirler.
Tüketicinin satın
aldığı malın etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasındaki
farklılık saptanması veya tüketiciden etiket fiyatı
üzerinde ödeme talep edilmesi halinde tüketici durumu
derhal Bakanlığa bildirir. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Garanti Belgesi |
20. |
(1) |
İthalatcı veya imalatcı
firmalar tarafından ithal ettikleri veya ürettikleri
sanayi malları için taahhütte bulunulan bilgilerin yer
aldığı ve imza edildiği garanti belgesi düzenlenmiş olması
ve bunun tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi
sorumluluğu satıcı, bayi veya acentaya aittir. İthalatçı
ve imalatçı firmalar garanti belgesinde öngörülen taahhütü
yerine getirmekten kaçınamaz. |
|
|
|
|
(2) |
Garanti belgesi olan
malların, garanti süresi içerisinde arızalanması halinde
satıcı, sözkonusu maldan işçilik masrafı, değiştirilen
parça bedeli veya başka herhangi bir ad altında hiçbir
ücret talep etmeksizin tamir etmekle yükümlüdür. |
|
|
|
|
(3) |
Malın tamir edilmesine
karşın garanti süresi içerisinde sık sık arızalanması
nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arzetmesi,
tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin
mümkün bulunmadığının anlaşılması hallerinde, tüketici, bu
Yasanın 11’inci ve 12’nci maddelerinde yer alan diğer
seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi
reddedemez ve tüketicinin bu talebinin yerine
getirilmemesi durumunda satıcı, bayi, acenta,
imalatçı-üretici ve ithalatçı münferiden ve müteselsilen
sorumlu olurlar. İlgili malı satanın değişmesi veya
kapanması halinde üretici veya imalatçı firmanın
sorumluluğu devam eder. Malın başka bir satıcı vasıtasıyla
satılması halinde yeni satıcı malın garantisinden sorumlu
olur. |
|
|
|
|
(4) |
Tüketicinin malı kullanım
kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasından
kaynaklanan arızalar, yukarıdaki (2)’nci ve (3)’üncü
fıkraların kapsamı dışındadır.
|
|
|
Tanıtma
ve Kullanma Kılavuzu |
21. Kullanım kılavuzu
bulunan sanayi mallarından ithal edilmiş olanların, bakım,
onarım ve kullanılmasına ait tanıtım ve kullanım
kılavuzlarının aslına uygun Türkçe tercümeleriyle; yurt
içinde üretilenlerin bakım, onarım ve kullanılmasını
gösterir Türkçe tanıtım ve kullanım kılavuzlarıyla
birlikte satılması zorunludur.
Tanıtım ve kullanım
kılavuzu zorunluğu olan sanayi malları ve kılavuzlarda yer
alması gereken bilgiler Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar
Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.
|
|
|
Servis
Hizmetleri |
22. İthalatçı veya
imalatçılar sattıkları sanayi malları için o malın bakım,
onarım ve servis hizmetlerini sunmak için servis
istasyonları kurmakla yükümlüdür.
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin esaslar Bakanlıkça hazırlanıp
Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.
|
|
|
Ticari
Reklamlar ve İlanlar |
23. |
(1) |
Ticari reklam ve ilanların
yasalara ve genel ahlaka uygun ve doğru olmaları ve
tüketicinin çıkarlarına zarar verebilecek nitelikte
olmamaları esastır. |
|
|
|
|
(2) |
İmalatçı-üretici, ithalatçı
ve satıcı-sağlayıcı, tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı veya
onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici,
tüketicinin can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü,
şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi özlendirici, kamu
sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve
özürlüleri istismar edici reklam ve ilanlar yapamaz.
|
|
|
|
|
(3) |
Yapılan reklamlarda
tüketicinin korunmasına ilişkin esaslar Bakanlıkça
hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle
düzenlenir. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Zararlı
ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler |
24. |
(1) |
Tüketicinin kullanımına
sunulan mal ve hizmetlerin kişi ve/veya çevre sağlığına
zararlı veya tehlikeli olabileceği durumunda, bu malların
emniyetle kullanılabilmesi için üzerine veya ekli kullanım
kılavuzlarına, açıkça görülebilecek ve okunabilecek
şekilde bu durumla ilgili açıklayacı bilgi ve uyarılar
yazılır. |
|
|
|
(2) |
Açıklayıcı bilgi ve uyarı
taşıması gereken mal ve hizmetler ile bu bilgi ve
uyarıların içeriğine ilişkin esaslar Bakanlıkça
hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle
düzenlenir.
|
|
Standart ve Kalite
Denetimi |
25. |
(1) |
İmalatçı-üretici, ithalatçı
ve satıcı-sağlayıcı piyasaya sundukları mal ve hizmetin
standardına uygun olmasını sağlamakla yükümlüdürler.
|
|
|
|
(2) |
Tüketicinin can ve mal
güvenliği ile fizik ve çevre sağlığı konularında
bilgilendirilmesine ilişkin kurallar standardına göre veya
standardı yoksa standarda esas teşkil etmek üzere
belirlenecek özelliklere göre yapılacak kalite denetimine
ilişkin kurallar ve mal ve hizmet belgelendirilmesi
hakkındaki usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar
Kurulunca onaylanacak bir tüzükle düzenlenir.
|
|
BEŞİNCİ KISIM
Çeşitli Kurallar
|
|
Denetim
21/1977
5/1986
41/1987 |
26. |
(1) |
Bu Yasa kapsamındaki
denetimler, Mal ve Hizmetler (Düzenleme ve Denetim) Yasası
tahtında Bakan tarafından görevlendirilen Kalite ve Fiyat
Denetim memurlarınca yapılır. Kalite ve Fiyat Denetim
memurları fabrika, mağaza, dükkan, ticarethane, depo,
ambar gibi her türlü mal konulan ve/veya satılan veya
hizmet sunulan yerlerde bu Yasa kuralları çerçevesinde
denetleme, inceleme ve araştırma yapmaya yetkilidirler. |
|
|
|
(2) |
Bu Yasa kapsamına giren
konularda yetkili denetim memurlarınca istenilmesi halinde
her türlü bilgi ve belgelerin doğru olarak gösterilmesi ve
asıl onaylı kopyalarının verilmesi zorunludur.
|
|
Laboratuvar
Kuralları |
27. Denetimler sırasında
alınan numunelerin tahlilleri, resmi veya özel kuruluş
laboratuvarlarında yaptırılabilir. Tahlil sonuçlarının
standardına aykırı çıkması halinde, tahlile ilişkin tüm
giderler, üreticiden tahsil edilir.
|
|
Ödenek |
28. Bu Yasayla kurulan
Tüketici Konseyi ile Mal ve Hizmetler Hakem Heyetinin
kuruluş ve çalışmalarına ilişkin masraflar ile bu
kuruluşların faaliyetlerinden doğan diğer harcamalar her
yıl Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
|
|
ALTINCI KISIM
Aykırılığın Saptanması ve
Suç ve Cezalar
|
|
Üretimin, Satışın Durdurul-
ması ve
Malın Toplatılması |
29. |
(1) |
Bakanlıkça veya
belediyelerce yapılan denetimlerde satışa sunulan bir seri
malın kusurlu olması, kullanım ve tüketim tarihi geçmiş
veya tahlil sonucu saptanmış standartlara uymayan,
yenilmesi ve içilmesi sağlığa zararlı olan maddelere
Bakanlıkça ve/veya belediyelerce el konulur ve Bakanlıkça
imha edilir. |
|
|
|
(2) |
Satışa sunulan bir seri
malın kusurlu olduğunun saptanması halinde malın kusurunun
onbeş gün içerisinde ortadan kaldırılması için
üretici-imalatçı veya satıcı firma Bakanlıkça uyarılır.
Malın kusurunun ortadan kalkmasının imkansız olması
halinde mal, üretici-imalatçı tarafından toplanır veya
toplattırılır. |
|
|
|
(3) |
Satışa arzedilen malın
tüketiciler veya tüketici örgütünce yukarıda öngörülenler
durumunda olduğunun anlaşılması halinde tüketiciler veya
tüketici örgütünce Bakanlığa bildirilir. Tüketicilerin
maddi ve manevi zararları nedeniyle dava açma hakları
saklıdır. |
|
Suçların Davasız Halli İle İlgili Kurallar
BİRİNCİ
CETVEL |
30. Bu Yasa kurallarına
aykırı davrananlara denetim memurları tarafından bu Yasaya
ekli Birinci Cetvelde yer alan suçlara muadil para
cezaları tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden başlayarak on
beş gün içerisinde bu ceza, Maliye işleri ile görevli
Bakanlığa makbuz karşılığında ödenir. Ödeme yükümlülüğünün
başlama tarihi tebliğin yapıldığı gündür. On beş gün
içerisinde ödenmeyen para cezaları bir kat artırılır.
Artırılmış para cezalarının on beş gün içinde ödenmemesi
halinde dosya tazmin edilir ve dosya adli işlem için Hukuk
Dairesine gönderilir.
|
|
Ceza
Kuralları |
31. |
(1) |
Bu Yasanın, 18’inci
maddesinin (1)’inci fıkrası kurallarına, aykırı
hareket eden kişiler suç işlemiş olurlar ve
mahkumiyetleri halinde asgari ücret kadar para cezasına
veya üç aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya
birden çarptırılabilirler. |
|
|
|
(2) |
Bu Yasanın, |
|
|
|
|
(A) |
11’inci maddesinin (2)’nci,
(4)’üncü ve (7)’nci fıkra kurallarına, |
|
|
|
|
(B) |
12’nci maddenin (2)’nci
fıkra kurallarına, |
|
|
|
|
(C) |
13’üncü maddesinin (2)’nci
ve (3)’üncü fıkra kurallarına, |
|
|
|
|
(Ç) |
14’üncü maddesi
kurallarına, |
|
|
|
|
(D) |
15’inci maddesi
kurallarına, |
|
|
|
|
(E) |
17’nci maddesi
kurallarına, |
|
|
|
|
(F) |
19’uncu maddesi kurallarına, |
|
|
|
|
(G) |
21’inci maddesi
kurallarına, |
|
|
|
|
aykırı hareket eden kişiler
suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde asgari
ücretin bir buçuk katı kadar para cezasına veya altı aya
kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden
çarptırılabilirler. |
|
|
|
(3) |
Bu Yasanın, |
|
|
|
|
(A) |
11’inci maddesinin (2)’nci
fıkra kurallarına, |
|
|
|
|
(B) |
12’nci maddesinin (2)’nci
fıkra kurallarına, |
|
|
|
|
(C) |
20’nci maddesinin (2)’nci ve
(3)’üncü fıkra kurallarına, |
|
|
|
|
(Ç) |
22’nci maddesi kurallarına, |
|
|
|
|
(D) |
23’üncü maddesi
kurallarına, |
|
|
|
|
(E) |
24’üncü maddesi
kurallarına, |
|
|
|
|
(F) |
25’inci maddesinin (1)’inci
fıkra kurallarına, |
|
|
|
|
(G) |
26’ncı maddesinin (2)’nci
fıkra kurallarına, |
|
|
|
|
(Ğ) |
27’nci maddesi kurallarına, |
|
|
|
|
aykırı hareket eden kişiler
suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde asgari
ücretin iki buçuk katı kadar para cezasına veya bir yıla
kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden
çarptırılabilirler. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
YEDİNCİ KISIM
Son Kurallar
|
|
Tüzük
Yapma Yetkisi |
32. Bu Yasada öngörülen
tüzükler, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihinden
başlayarak altı ay içerisinde çıkarılır. Tüzükler ilgili
kamu kuruluşları, mesleki örgütleri ve tüketici örgütleri
ile de istişare edilerek Bakanlıkça hazırlanır ve
Bakanlar Kurulunun onayına sunulur. |
|
Yürütme
Yetkisi |
33. Bu Yasa, ticaret işleri
ile görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
|
|
Yürürlüğe Giriş |
34. Bu Yasa, Resmi Gazete’de
yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
|
BİRİNCİ
CETVEL
(Madde 30)
|
SIRA NO: |
SUÇUN KISA İZAHİ |
SABİT PARA CEZASI
(TL) |
MADDE |
|
1. |
Satışa sunulacak
kullanılmış, tamir edilmiş veya kusurlu mal üzerine veya
ambalajına imalatçı veya satıcı tarafından “kusurludur”
ibaresini içeren okunaklı bir etiket konulmaması halinde |
Asgari
ücretin yarısı kadar |
11’inci maddenin (7)’nci
fıkrası |
|
2. |
Satıcı tarafından düzenlenen
taksitli satış sözleşmesinde Yasanın 13’üncü maddesinin
(2)’nci fıkrasında sayılan asgari koşulların yazılmaması
halinde |
Asgari
ücretin yarısı kadar |
13’üncü maddenin (2)’nci
fıkrası |
|
3. |
Kampanyalı satışların
Bakanlığın izni alınmadan yapılması halinde veya yazılı
olarak verilmesi öngörülen bilgilerin alıcıya vermeden
kampanyalı satış yapılması halinde |
Asgari
ücretin yarısı kadar |
14’üncü maddenin (2)’nci
fıkrası ile (3)’üncü fıkrası
|
|
4. |
Bu Yasa tabi olan kapıdan
satışların Bakanlığın izni alınmadan yapılması halinde
veya Kapıdan satışlar için belirlenecek usul ve esaslara
uyulmaması halinde |
Asgari
ücretin yarısı kadar |
15’inci madde
|
|
5. |
Satışa arz edilen malların
kolaylıkla görülebilen herhangi bir yerine fiyatı, üretim
yeri ve malın özelliklerini içeren bir etiketin olmaması
halinde veya fiyat ve tarifeleri gösteren listelerin
tüketici tarafından kolayca görülebilecek yere asılmaması
halinde veya etiket fiyatı ile satış fiyatının farklı
olması halinde |
Asgari
ücretin yarısı kadar |
19’uncu madde |
|
6. |
Sanayi mallarının kullanım
klavuzlarında bakım onarım ve kullanılmasına ait
tanıtımların olmaması veya türkçe metinde yazılmamaları
halinde |
Asgari
ücretin yarısı kadar |
21’inci madde |
|
7. |
Sanayi malları için
ithalatçı veya üreticilerin onarım servis istasyonlarını
kurmamaları halinde |
Asgari
ücret kadar |
22’nci madde |
|
8. |
Tüketicinin kullanımına
sunulan mal ve hizmetlerin kişi ve çevre sağlığına zararlı
ve tehlikeli olabilmesi durumunda, bu malların emniyetle
kullanımı için malları tanıtıcı ve açıklayıcı bilgilerin
açıkça görülüp, okunabilecek şekilde konulmaması halind |
Asgari
ücret kadar |
24’üncü madde |
|
9. |
İthalatcı veya üretici veya
satıcı veya sağlayıcının piyasaya sunduğu mal ve
hizmetlerin standartlarına uygun olarak sunulmamaları
halinde |
Asgari
ücret kadar
|
25’inci maddenin (1)’inci
fıkrası |
|
10. |
Bu Yasa kapsamına giren
hususlarda ithalatçı, üretici satıcı veya sağlayıcının
yetkili denetim memurlarına her türlü bilgi ve belgeyi
doğru olarak göstermemesi halinde |
Asgari
ücret kadar
|
26’ncı maddenin (1)’inci
fıkrası |
|
11. |
Tahlil sonuçlarının
standardına aykırı çıkması durumunda talep edilmesine
karşın tahlile ilişkin giderlerin ödenmemesi halinde |
Asgari
ücret kadar
|
27’nci madde |
TÜKETİCİLERİ KORUMA YASASI HAKKINDA DEĞERLENDİRME
DERNEĞİMİZ
EK MADDE ÖNERİLERİ “YASADA YER ALMALIDIR.”
Yasa
tasarısında yer alan bazı önemli maddelerin yasa tasarısından
Meclis Alt Komisyonunda 2003 yılında görüşülmesi aşamasında
çıkarılmış olması Yasa’da önemli eksikliktir. Uygulamada genel
kabul görmekte olan evrensel tüketici haklarının TC. ve AB.
ile uyum sağlaması için Yasa tadil
edilmelidir.
1. Yasa’nın tefsirler kısmında Mal’a ek olarak “konut ve
tatil amaçlı taşınmaz maları ve elektronik ortamda kullanılmak
üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi
malları” kapsamında bulundurmalı ve konut ile ilgili
düzenlemelere yasada yer verilmelidir.
2.
Mal ve Hizmetler Hakem Heyeti “Tüketici Sorunları Hakem
eyeti”olarak,
3.
Madde 13. ek, “Satıcı bu bilgilerin
sözleşmede yer almasını sağlamak ve sözleşmenin bir nüshasının
tüketiciye vermekle yükümlüdür.”
4. Yasada
Madde 13.(5), “satıcının bütün edimlerini ifa etmiş olması
durumunda ve tüketicinin/ birbirini izleyen en az iki
taksiti ödemede temerrüde düşmesi ve ödenmeyen taksit
toplamının satış bedelinin en az onda biri olması halinde
kullanabilir.
5. Yasanın 15.(1) maddesine ek,“Kapıdan satışlarda 7 gün
içerisinde satılan malın gerekçesiz iade hakkı”ile
“Satıcı yükümlülüğü”
6. “Tüketici
kredisi ile ilgili düzenleme”
7. Md. 19.
“Etiket ve kasadaki farklı fiyatlarda tüketici lehine olan
fiyat uygulanır” hükmü
8. Md. 20
”Garanti Belgesinde Garanti süresinin
2 yıl olması zorunluluğu” ve “Garanti” maddesinin yürürlüğe
girmesini ve ayrıntılarının düzenlenebilmesi için “TÜZÜK
YAPILIR” hükmüne yer verilmesi,
9.Md.22
Servis Hizmetleri ile ilgili “Satıştan sonra yedek parça
bulundurma zorunluluğu”
10.Tüketici
konularında açılacak davaların her türlü resmi ve harçtan muaf
tutulması ve bilirkişi ücretlerinin bakanlıkca karşılanması,
11. Haksız
Koşul,
12.
Tüketicilerin eğitimi,
13. Reklam
Kurulu,
14. Yasa
altında görev alacak tüketici örgütlerine maddi destek
15.Tüketicileri Koruma Dairesinin ayrı bir yasa altında
oluşturulmasını öngören düzenlemeler YASA’DA YER ALMALIDIR.
BU YASANIN
ÇIKARILMASINDA VE DERNEK ÇALIŞMALARINDA DESTEK VEREN
DERNEĞİMİZ YÖNETİCİLERİ
MERKEZ
YÖNETİM KURULU
1. BAŞKAN
HASAN YILMAZ IŞIK
2. BAŞKAN
YARDIMCISI
NOYAN KÖROĞLU
3. GENEL SEKRETER DR. ÖZTEKİN ÖZTEKİNER
4.GENEL SEKRETER.
I.YRD. AV. HATİCE GÖRGÜN
5.GENEL SEKRETER.
II.YRD MEHMET Y. KODAL
6.MUHASİP HÜSEYİN Ş. İZMEN
7. SAYMAN ERGİN AKALPLER
8. FAAL ÜYE VESİLE ERDOĞAN
9. FAAL ÜYE NALAN NAZLI
AYŞE COŞAR,
DR. MEHMET CEVAZ, SÜLEYMAN TÜREM, ERGÜL AKTUNÇ, MAZHAR ÖZKOL,
TULİN BEROVA, PEMBE GÜZAR, YÜCEL ŞAGO, FATMA İŞEGÜVEN, TUĞRUL
AĞCATAŞ, MUSTAFA
KÖPRÜLÜ.
GAZİ MAĞOSA
YÖNETİCİLERİ
DR. HÜSEYİN
ÖZKOÇ, AV.TEVFİK PİLLİ, EROL BOYACIGİL, NURAY KEMAL, DR.
OKAY CAMGÖZ, GÜLYÜZ DEBEŞ, MELEK ERHALAÇ,MUSTAFA ÇAĞTÜRK,
BELGÜZAR AKBULUT
GİRNE
YÖNETİCİLERİ
DR. HALUK
AVNİ AKMAN,NEŞE KESKİN, ERGÜN DOLMACI, DAVUT KAPTAN, ERAY
KAPTAN MEHMET BİLİMER, EROL RACAHAN,ÜNAL MEHRÜBEOĞLU ŞERİFE
DOLMACI, DERYA GÜVEN, FAİK KASABOĞLU.
GÜZELYURT
YÖNETİCİLERİ
:
ŞEVKİ
METECİ, ERDİNÇ ŞÖFÖROĞLU, ERTAN ADATAŞ, EMİNE DOĞAN, ZİYA
GÜNGÖR, OKTAY FENMAN, DOĞAN BAĞKUR
İSKELE:
YÖNETİCİLERİ
OĞUZ
COŞKUNER,DR. SALİH SOYKAN, ALİ KAYA, TURHAN BAYRAKTAROĞLU,
DERVİŞ ŞENTAN, YÜKSEL AKARSU, HASAN AKINTUĞ, YÜKSEL TATLICI.
|